حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
209
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
آيا مغولها با صليبيان پيمانى بسته بودند ؟ : در اينجا براى تكميل بحث از وقايعى كه در زمان مغولها اتفاق افتاد ، نظر يك نويسنده را مبنى بر همپيمانى و اتحاد مغولها با صليبيان در حمله به جهان اسلام ، مورد بررسى قرار مىدهيم : به نظر اين نويسنده : « رهبريت متعصب دينى - مسيحى اروپا عليه جهان اسلام با مغولهاى بتپرست پيمان بستند وحشيانه به سرزمينهاى شرق اسلامى حمله كنند و بساط تمدن عربى - اسلامى را برچيده ، كشورهاى اسلامى را با خاك يكسان سازند ؛ معناى اين كار آن است كه بعد از اين ديگر ستونى كه نگهدارندهء اسلام باشد ، باقى نماند . نيروهاى وحشى ، عملا به رهبرى چنگيز خان و هلاكو حركت كردند و با اتحاد با اروپاى صليبى ، حملهاى ويرانگر و ددمنشانه را عليه مراكز تمدن اسلامى در بغداد آغاز نمودند . همچنان كه قبل از اين ، همين معامله را با تمدن اسلامى در ايران انجام داده بودند . . » . البته اشتياق و حرص صليبيان در همپيمانى با مغولهاى بتپرست امرى است مسلّم . صليبيان اروپا باكى نداشتند كه دستانشان را در دستان يك عده بت پرست بگذارند و با آنها بر ضد مسلمانان موحد همپيمان شوند . اين نمايانگر نهايت انحطاط انسانى است . زيرا كسى كه ادعاى توحيد مىكند و داعيهء مبارزه در راه ايمانش را دارد ، بايستى - چنانچه در ادعايش اخلاص دارد - بتپرستى را خطر بزرگى براى همهء دينداران بداند و اين خطر او را وادار كند براى رفع آن با كسانى كه به خداوند ايمان دارند ، بدون در نظر گرفتن مرزهاى جغرافيايى ، هم پيمان شود . اما صليبيان اروپا هيچ باكى نداشتند كه بتپرستان مشرك را يارى دهند و از آنها كينهتوزانه بر ضد دين توحيدى كه شعارش در رفتار با آنان ، مجادله